Η αντίστροφη μέτρηση για ένα από τα πιο εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα της χρονιάς έχει ξεκινήσει. Την Τετάρτη 12 Αυγούστου, η Σελήνη θα περάσει μπροστά από τον Ήλιο και θα τον καλύψει πλήρως, δημιουργώντας μια ολική έκλειψη Ηλίου που θα γίνει ορατή από τμήματα της Ευρώπης.

Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ξεχωριστό γεγονός, καθώς είναι η πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου που θα είναι ορατή από την ηπειρωτική Ευρώπη έπειτα από σχεδόν 30 χρόνια. Για λίγα λεπτά, η σκιά της Σελήνης θα καλύψει τη Γη και σε συγκεκριμένες περιοχές η ημέρα θα δώσει προσωρινά τη θέση της στο σκοτάδι.

Η διαδρομή της ολικότητας θα ξεκινήσει από το βόρειο τμήμα της Ρωσίας και θα συνεχιστεί πάνω από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία και τον Ατλαντικό Ωκεανό, πριν περάσει από τη βόρεια Ισπανία και ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας και καταλήξει στη Μεσόγειο.

Σε αρκετές ακόμη περιοχές της Ευρώπης, της βορειοδυτικής Αφρικής και της Βόρειας Αμερικής, το φαινόμενο θα είναι ορατό ως μερική έκλειψη, καθώς η Σελήνη θα καλύψει μόνο ένα μέρος του Ήλιου.

Από τη μερική έκλειψη στο απόλυτο σκοτάδι

Η ολική έκλειψη δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Το φαινόμενο ξεκινά με τη μερική φάση, όταν η Σελήνη αρχίζει σταδιακά να περνά μπροστά από τον Ήλιο. Ο ηλιακός δίσκος μικραίνει όλο και περισσότερο, μέχρι να φτάσει η κορύφωση.

Τότε ξεκινά η ολικότητα. Για σύντομο χρονικό διάστημα, η Σελήνη καλύπτει ολόκληρο τον Ήλιο και στον ουρανό γίνεται ορατό το εντυπωσιακό ηλιακό στέμμα.

Η ολική φάση διαρκεί μόλις λίγα λεπτά, ανάλογα με το σημείο παρατήρησης. Στη συνέχεια ο Ήλιος αρχίζει να εμφανίζεται ξανά, ακολουθεί δεύτερη μερική φάση και σταδιακά το φως επιστρέφει στα φυσιολογικά επίπεδα.

Συνολικά, όλες οι φάσεις της έκλειψης μπορούν να διαρκέσουν περίπου δύο ώρες.

Πού θα προσφέρει το καλύτερο θέαμα

Το απόλυτο θέαμα θα απολαύσουν όσοι βρίσκονται μέσα στη ζώνη ολικότητας, δηλαδή στη διαδρομή από την οποία θα περάσει η κεντρική σκιά της Σελήνης. Η ζώνη αυτή έχει πλάτος περίπου 320 χιλιομέτρων, με το ακριβές εύρος να διαφοροποιείται ανά περιοχή.

Δεν είναι όμως όλα τα σημεία εύκολα προσβάσιμα. Στη Γροιλανδία, μεγάλο μέρος της διαδρομής περνά από απομονωμένες περιοχές χωρίς μόνιμο πληθυσμό ή οργανωμένες υποδομές. Για τον λόγο αυτό, αρκετοί παρατηρητές αναμένεται να επιλέξουν ακόμη και τη θάλασσα για να παρακολουθήσουν την έκλειψη.

Στην Ισλανδία, το Ρέικιαβικ αποτελεί μία από τις δημοφιλείς επιλογές. Η ολική φάση αναμένεται περίπου στις 17:48 τοπική ώρα και θα διαρκέσει περίπου ένα λεπτό. Το μεγάλο ερωτηματικό, ωστόσο, είναι ο καιρός, καθώς η συννεφιά μπορεί να περιορίσει την ορατότητα.

Καλύτερες πιθανότητες για καθαρό ουρανό φαίνεται να προσφέρουν αρκετές περιοχές της Ισπανίας, μεταξύ των οποίων η Βαλένθια και η Ίμπιζα. Εκεί η ολική φάση αναμένεται περίπου στις 20:32 τοπική ώρα και θα διαρκέσει επίσης περίπου ένα λεπτό.

Αν βρίσκεστε εκτός της ζώνης ολικότητας

Το γεγονός ότι κάποιος δεν βρίσκεται ακριβώς στη ζώνη ολικότητας δεν σημαίνει ότι θα χάσει την έκλειψη.

Σε πολλές περιοχές θα είναι ορατή ως μερική έκλειψη Ηλίου. Το ποσοστό του Ήλιου που θα καλυφθεί εξαρτάται από την απόσταση από την κεντρική διαδρομή. Όσο πιο κοντά βρίσκεται κανείς στη ζώνη ολικότητας, τόσο μεγαλύτερο μέρος του ηλιακού δίσκου θα κρύψει η Σελήνη.

Προσοχή στα μάτια

Όσοι σκοπεύουν να παρακολουθήσουν την έκλειψη θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. Η απευθείας παρατήρηση του Ήλιου χωρίς ειδική προστασία είναι επικίνδυνη για τα μάτια.

Ειδικά γυαλιά ηλιακής παρατήρησης απαιτούνται σε όλες τις φάσεις κατά τις οποίες ο Ήλιος δεν έχει καλυφθεί πλήρως. Η απευθείας θέαση είναι ασφαλής μόνο για το πολύ σύντομο διάστημα της πλήρους ολικότητας, όταν ο ηλιακός δίσκος έχει καλυφθεί εντελώς.

Πότε θα γίνει η επόμενη ολική έκλειψη

Οι φίλοι των εκλείψεων δεν θα χρειαστεί να περιμένουν για πολύ. Στις 2 Αυγούστου 2027, μια ακόμη ολική έκλειψη Ηλίου θα είναι ορατή από τη βόρεια Αφρική, με τη διαδρομή της να περνά μεταξύ άλλων από περιοχές του Μαρόκου και της Αιγύπτου.

Μία ακόμη ολική έκλειψη αναμένεται το 2028, όταν η σκιά της Σελήνης θα διασχίσει την Αυστραλία.

protothema.gr