Η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης μεταμορφώνει τις ψηφιακές υποδομές των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς οι τεχνολογικοί κολοσσοί αναζητούν τεράστιες εκτάσεις, άφθονη ηλεκτρική ενέργεια και υδάτινους πόρους για την κατασκευή νέων data centers. Η επέκτασή τους, ωστόσο, προκαλεί ολοένα και ισχυρότερες αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες, δημιουργώντας μάλιστα ασυνήθιστες συμμαχίες μεταξύ πολιτών από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους.
Για δεκαετίες, τα data centers αποτελούσαν ένα σχετικά «αόρατο» κομμάτι της ψηφιακής οικονομίας, υποστηρίζοντας υπηρεσίες cloud, streaming και άλλες διαδικτυακές εφαρμογές. Η εμφάνιση του ChatGPT και η παγκόσμια κούρσα για την TN άλλαξαν τα δεδομένα, καθώς η εκπαίδευση και λειτουργία των νέων μοντέλων απαιτούν πολύ μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ και, κατά συνέπεια, περισσότερες και μεγαλύτερες εγκαταστάσεις.
Ρεπορτάζ του Wired από την Τζόρτζια καταγράφει το κύμα αντιδράσεων που συνοδεύει αυτή την ανάπτυξη. Περιβαλλοντιστές, Δημοκρατικοί ακτιβιστές, συντηρητικοί ψηφοφόροι και υποστηρικτές του MAGA, παρά τις μεγάλες πολιτικές διαφορές τους, εμφανίζονται σε αρκετές περιπτώσεις να έχουν κοινές ανησυχίες για τα νέα data centers.
Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η αλλαγή του χαρακτήρα των περιοχών όπου κατασκευάζονται οι εγκαταστάσεις και ο φόβος ότι μέρος του κόστους για τις νέες ενεργειακές υποδομές μπορεί τελικά να μετακυλιστεί στους καταναλωτές.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ταχθεί υπέρ της ταχύτερης ανάπτυξης των σχετικών υποδομών, επιχειρώντας να περιορίσει περιβαλλοντικά και ρυθμιστικά εμπόδια στις επενδύσεις. Σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Gallup που επικαλείται το Wired, το 70% των Αμερικανών δηλώνει ότι θα ήταν σε κάποιο ή μεγάλο βαθμό αντίθετο στην κατασκευή ενός data center στην περιοχή του. Παράλληλα, προτάσεις για προσωρινό «πάγωμα» νέων εγκαταστάσεων έχουν εμφανιστεί σε τουλάχιστον 12 Πολιτείες, ενώ δήμοι και κομητείες έχουν προχωρήσει σε δικούς τους περιορισμούς.
Αντιδράσεις έχουν καταγραφεί ακόμη και σε έντονα συντηρητικές περιοχές, όπως το Τέξας, ενώ το ζήτημα έχει προκαλέσει ένταση σε δημόσιες συνεδριάσεις σε Πολιτείες όπως το Νιου Τζέρσεϊ, η Καλιφόρνια, το Ουισκόνσιν και η Ιντιάνα.
Από τους περιβαλλοντιστές μέχρι το MAGA
Το θέμα έχει αρχίσει να απασχολεί έντονα και την αμερικανική δεξιά. Η Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν και ο Τόμας Μάσι ήταν μεταξύ των πολιτικών που εξέφρασαν ανησυχίες για την επέκταση των data centers, μεταξύ άλλων και για το ενδεχόμενο απαλλοτριώσεων ιδιωτικής περιουσίας ώστε να δημιουργηθούν οι απαραίτητες ενεργειακές υποδομές.
Ο Στιβ Μπάνον έχει επίσης εντάξει το ζήτημα στην ευρύτερη κριτική του για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ η συζήτηση έχει επεκταθεί πλέον σε γνωστά πρόσωπα της συντηρητικής πολιτικής και μιντιακής σκηνής.
Την ίδια στιγμή, αντίστοιχη κριτική διατυπώνεται από διαφορετική αφετηρία και στην αριστερά, όπου ερευνητές και ακτιβιστές προειδοποιούν ότι η ανάπτυξη της TN μπορεί να ενισχύσει τις κοινωνικές ανισότητες και την ισχύ των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της κομητείας Τρουπ στην Τζόρτζια. Εκεί, η έλλειψη επαρκών δημόσιων πληροφοριών για την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος και νερού ενός σχεδιαζόμενου data center οδήγησε σε κινητοποίηση κατοίκων και στη δημιουργία διαδικτυακής κοινότητας με χιλιάδες μέλη.
Η δυναμική των αντιδράσεων είναι πλέον πολύ μεγαλύτερη. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Wired, τα μέλη αμερικανικών ομάδων στο Facebook που αντιτίθενται στα data centers αυξήθηκαν από λιγότερα από 100.000 τον Δεκέμβριο σε περισσότερα από 500.000 μέχρι τον Ιούλιο.
Οι ανησυχίες, μάλιστα, δεν περιορίζονται στις ίδιες τις εγκαταστάσεις. Για ορισμένους πολίτες, το ενεργειακό και περιβαλλοντικό κόστος συνδέεται με έναν ευρύτερο προβληματισμό γύρω από την AI, όπως την πιθανή απώλεια θέσεων εργασίας, τη μαζική επιτήρηση και τη συγκέντρωση ακόμη μεγαλύτερης δύναμης στα χέρια των τεχνολογικών κολοσσών.
Από τις τοπικές αντιδράσεις στην κεντρική πολιτική
Το θέμα έχει πλέον περάσει από τις τοπικές κινητοποιήσεις στην πολιτική ατζέντα. Η Νάνσι Μέις, υποψήφια για κυβερνήτης της Νότιας Καρολίνας, έχει υποστηρίξει μορατόριουμ ενός έτους, ενώ στη Φλόριντα ο Ρον ΝτεΣάντις υπέγραψε νομοθεσία που, μεταξύ άλλων, διασφαλίζει τη δυνατότητα των τοπικών αρχών να απορρίπτουν την ανάπτυξη data centers.
Την πραγματική κλίμακα της επέκτασης αποτυπώνει η Βόρεια Βιρτζίνια, όπου βρίσκεται το λεγόμενο «Data Center Alley», η μεγαλύτερη συγκέντρωση data centers στον κόσμο. Οι εγκαταστάσεις και τα νέα εργοτάξια έχουν πλέον έντονη φυσική παρουσία σε περιοχές όπου μέχρι πρόσφατα η ψηφιακή οικονομία ήταν ουσιαστικά αόρατη για τους κατοίκους.
Οι κινητοποιήσεις, πάντως, φαίνεται ότι αποκτούν πλέον εθνικό χαρακτήρα, με δράσεις κατά των data centers να σχεδιάζονται σε δεκάδες Πολιτείες.
Η αντιπαράθεση στις ΗΠΑ μετατοπίζεται έτσι από το ερώτημα του πόση υπολογιστική ισχύ χρειάζεται η επανάσταση της AI σε ένα ευρύτερο ζήτημα: ποιος αποφασίζει πού θα κατασκευάζονται τα data centers, ποιος θα καλύπτει το ενεργειακό και περιβαλλοντικό κόστος και πόσο λόγο θα έχουν οι τοπικές κοινωνίες στις επενδύσεις που αλλάζουν τις περιοχές τους.
