Νέα δεδομένα στη διαδικασία που διέπει τις επιτάξεις ακίνητης περιουσίας για σκοπούς δημόσιας ωφελείας, η οποία αποτελεί χρόνιο πρόβλημα που ταλανίζει δεκάδες πολίτες, των οποίων οι περιουσίες παραμένουν εγκλωβισμένες για χρόνια για σκοπούς άμυνας, φέρνει σχετικό νομοσχέδιο που προωθεί το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας.
Συγκεκριμένα, σε δημόσια διαβούλευση έχει τεθεί νομοσχέδιο που τροποποιεί τον «περί Επιτάξεως Ιδιοκτησίας δια Σκοπούς Δημόσιας Ωφελείας Νόμο», με σκοπό να εκσυγχρονισθούν συγκεκριμένες διατάξεις του και να βελτιωθεί η λειτουργικότητά του.
Πιο συγκεκριμένα, με το προτεινόμενο νομοσχέδιο, μεταξύ άλλων, εισάγεται πιο σαφής αποτύπωση των τρόπων πληρωμής της αποζημίωσης προς τους δικαιούχους, συμπεριλαμβανομένης της κατάθεσης της αποζημίωσης στους δικαιούχους ή στον Γενικό Λογιστή της Δημοκρατίας.
Ρυθμίζονται επίσης ζητήματα που αφορούν την καταβολή αποζημίωσης σε περιπτώσεις άρνησης είσπραξης, απουσίας, ανικανότητας ή θανάτου του δικαιούχου, με πρόβλεψη για κατάθεση της αποζημίωσης στον Γενικό Λογιστή της Δημοκρατίας προς όφελος του ενδιαφερόμενου προσώπου.
Παράλληλα, καθορίζεται καταληκτική χρονική περίοδος δώδεκα (12) μηνών για προσφυγή στο Δικαστήριο για τον καθορισμό της αποζημίωσης, με πρόνοια για δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας αυτής υπό προϋποθέσεις, προς διασφάλιση της αρχής της ασφάλειας δικαίου.
Περαιτέρω, τροποποιείται το ποσοστό του καταβλητέου τόκου επί της αποζημίωσης, στο ίδιο επίπεδο με εκείνο που ισχύει στη διαδικασία της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, ήτοι 3%, διασφαλίζοντας συνοχή και ίση μεταχείριση παρεμφερών θεσμών, όπως τονίζεται στο υπό αναφορά νομοσχέδιο.
Διευκρινίζεται επίσης ότι η καταβλητέα αποζημίωση δεν υπόκειται σε φόρους, τέλη ή άλλες επιβαρύνσεις και, παράλληλα, εισάγεται η ρύθμιση, στις περιπτώσεις κατάθεσης στον Γενικό Λογιστή, οφειλόμενοι φόροι, τέλη ή δασμοί να αφαιρούνται κατά την πληρωμή προς τους δικαιούχους.
Ρύθμιση εξπρές για παλιές «εκκρεμότητες»
Περαιτέρω, εισάγονται μεταβατικές διατάξεις για την αντιμετώπιση εκκρεμών υποθέσεων επιτάξεων, για τις οποίες έχει προσφερθεί αποζημίωση και δεν έχει καταβληθεί λόγω μη ανταπόκρισης των δικαιούχων ή άλλων λόγων, παρέχοντας τη δυνατότητα τακτοποίησής τους μέσω κατάθεσης των σχετικών ποσών αποζημίωσης στον Γενικό Λογιστή της Δημοκρατίας.
Επιπρόσθετα, μεταξύ άλλων, εισάγονται ρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών γνωστοποίησης και επίδοσης, μέσω της δυνατότητας χρήσης ηλεκτρονικών μέσων.
Δεκάδες οι υποθέσεις στα δικαστήρια
Αξίζει να αναφερθεί ότι σε πρόσφατη έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Τμήμα Κτηματολογίου, διαπιστώνεται ότι δεκάδες είναι οι υποθέσεις που βρίσκονται ενώπιον των δικαστηρίων για την επίταξη ιδιωτικών περιουσιών που χρησιμοποιούνται για δεκαετίες για την κάλυψη πάγιων και μόνιμων αναγκών της ΕΦ, χωρίς να έχει κινηθεί η διαδικασία απαλλοτρίωσης, όπως προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία.
Μάλιστα, στις διαπιστώσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας υπάρχουν περιπτώσεις όπου περιουσίες κατακρατούνται για δεκαετίες χωρίς καν να έχει εκδοθεί σχετικό διάταγμα επίταξης, κατάσταση που ουσιαστικά ισοδυναμεί με παράνομη ενέργεια από πλευράς του κράτους, καθώς η αποστέρηση περιουσίας απαγορεύεται ρητά από το Σύνταγμα.
Σε κάποιες από τις περιπτώσεις αυτές, σύμφωνα με τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, οι πολίτες διεκδικούν μέσω της νομικής οδού αποζημιώσεις για απώλεια χρήσης, καθώς και την επιστροφή των περιουσιών τους.
Στις συστάσεις της, η Ελεγκτική Υπηρεσία αναφέρει ότι η επίταξη περιουσιών θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο σε περιπτώσεις απρόβλεπτων, προσωρινών και έκτακτων αναγκών δημόσιας ωφελείας, ενώ, όταν οι ανάγκες κρίνονται μόνιμες, πως το Υπουργείο Άμυνας οφείλει να τις τεκμηριώνει επαρκώς, ώστε να ενεργοποιείται εγκαίρως στο Τμήμα Κτηματολογίου ο μηχανισμός της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης και να καταβάλλεται δίκαιη αποζημίωση στους ιδιοκτήτες.
Τι προβλέπει η νομοθεσία
Με βάση την κείμενη νομοθεσία, η επίταξη κάθε ιδιοκτησίας από το κράτος επιτρέπεται αποκλειστικά για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας, δηλαδή την άμυνα ή ασφάλεια της Δημοκρατίας, τη δημόσια ασφάλεια, τη δημόσια τάξη και τη δημόσια υγεία.
Η επιτάσσουσα αρχή εκδίδει διάταγμα, το οποίο δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα, όπου και καθορίζεται ο σκοπός, οι λόγοι και η περιγραφή της ιδιοκτησίας.
Το διάταγμα εκδίδεται συνήθως για 12 μήνες και μπορεί να παραταθεί, αλλά η μέγιστη χρονική διάρκεια δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 3 έτη, εκτός αν πρόκειται για σκοπούς άμυνας.
Το ύψος της αποζημίωσης ισούται με το εύλογο ενοίκιο που θα αναμενόταν να πληρώσει ένας κανονικός ενοικιαστής στην ελεύθερη αγορά κατά την έναρξη της επίταξης.
